Từ nỗi lo sụp đổ đến sức chống chịu bất ngờ
Thực tế, theo kênh RT ngày 31/12, cho thấy trong năm 2025, các tập đoàn nhà nước khổng lồ của Liên bang Nga bùng nổ, thương mại dịch chuyển dứt khoát sang hướng Đông, và các ngành công nghiệp trong nước đang nhanh chóng thay thế hàng nhập khẩu.
Trong ba năm qua, tăng trưởng GDP của Liên bang Nga liên tục vượt mức trung bình toàn cầu, thất nghiệp giảm xuống mức thấp kỷ lục, và nền móng cho một mô hình kinh tế được tái cấu trúc căn bản đã được đặt ra.
Nền kinh tế đã tự tái tạo dưới áp lực, bộc lộ một sức chống chịu mà rất ít người ngoài Liên bang Nga từng dự đoán.
Nhưng trên thực tế, điều đó có ý nghĩa gì? Mô hình kinh tế của Liên bang Nga đã thay đổi ra sao, và những lĩnh vực nào đang phát triển mạnh hay gặp khó khăn?
Quay trở lại đầu năm 2022, triển vọng khi đó dường như rất u ám. Nhiều quan sát viên nước ngoài, thậm chí cả một số chuyên gia trong nước, dự báo nền kinh tế của Liên bang Nga sẽ suy giảm mạnh, nếu không muốn nói là sụp đổ toàn diện. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn khác.
Đến năm 2025, Liên bang Nga đã vượt qua hàng loạt cú sốc bên ngoài và những điều chỉnh trong nước, nổi lên với một nền kinh tế ổn định và một cấu trúc đã được chuyển đổi, tạo tiền đề cho tăng trưởng trong tương lai.
Sức chống chịu bất ngờ này cho thấy cả nguồn lực nội tại lẫn tính linh hoạt mang tính hệ thống đã giúp Liên bang Nga đứng vững trước những áp lực mà ít ai nghĩ họ có thể chịu đựng.
Ông Maxim Oreshkin, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Liên bang Nga, cho biết vào mùa hè năm nay rằng nền kinh tế nước này vẫn duy trì tăng trưởng ổn định bất chấp các lệnh trừng phạt, thậm chí vượt tốc độ phát triển chung của thế giới.
Ông Oreshkin nói: “GDP của Liên bang Nga đã tăng hơn 4% mỗi năm trong bốn năm liên tiếp, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp kỷ lục chỉ 2,2%, so với hơn 5% vài năm trước”.
Đến đầu tháng 12, ông Oreshkin thừa nhận đà tăng trưởng kinh tế đã chậm lại, nhưng mô tả đây là một điều chỉnh có chủ đích.
Ông Oreshkin cho rằng nền kinh tế Liên bang Nga “cần tiến lên một cách vững chắc và tiếp tục phát triển”.
Nguyên nhân, theo ông Oreshkin, là do Liên bang Nga đang đi trên quỹ đạo tăng trưởng kinh tế bền vững. Năm 2025, tăng trưởng có sự chậm lại, nhưng đó là sự chậm lại có kế hoạch và việc duy trì ổn định vào lúc này là then chốt.
Nhà nước “cầm tay lái”
Một khía cạnh then chốt của quá trình chuyển đổi kinh tế là vai trò ngày càng gia tăng của nhà nước.
Trước những căng thẳng bên ngoài và sự thay đổi của mô hình kinh tế, hoạt động mua sắm công được mở rộng, các doanh nghiệp nhà nước gia tăng hoạt động, và sự hỗ trợ dành cho các công ty tham gia khu vực công cũng được tăng cường.
Điều này phần lớn xuất phát từ sự tăng trưởng của các tập đoàn nhà nước. Chẳng hạn, doanh thu của Tập đoàn Rostec đã tăng vọt 27% trong năm ngoái, đạt 3.610 tỷ ruble, trong khi lợi nhuận ròng tăng tới 119%, lên mức 131,5 tỷ ruble.
Doanh thu ở nước ngoài của tập đoàn Rosatom đã tăng gấp đôi, từ 9 tỷ USD lên 18 tỷ USD trong vòng ba năm, và danh mục đơn hàng vẫn ổn định ở mức 200 tỷ USD.
Tập đoàn Rosatom hiện dẫn đầu toàn cầu về làm giàu uranium với thị phần khoảng 40%, đồng thời là nhà cung cấp lớn uranium tự nhiên, nhiên liệu hạt nhân và các đồng vị y học phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư, nắm giữ thị phần 30-40% trong các lĩnh vực này.
Tăng trưởng cũng được ghi nhận tại tập đoàn đầu tư VEB.RF. Đến cuối năm 2024, tập đoàn này báo cáo lợi nhuận ròng tăng 45,2% so với năm 2023 theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế, đạt 75,8 tỷ ruble. Bên cạnh đó, tổng tài sản của tập đoàn tăng 25,2%, lên 5.724 tỷ ruble.
Hơn nữa, tăng trưởng của nền kinh tế Liên bang Nga còn được thúc đẩy nhờ việc sử dụng tích cực “hợp đồng nhà nước như một mỏ neo đầu tư”, đặc biệt trong các lĩnh vực như chế tạo máy, xây dựng và quốc phòng.
Trong giai đoạn này, các chuỗi sản xuất mới đã được hình thành, tạo ra cơ hội cho các công ty công nghệ trong nước.
Quay sang phương Đông: mặt trận thương mại mới của Liên bang Nga
Các lệnh trừng phạt cũng đã đẩy nhanh quá trình “châu Á hóa” của nền kinh tế Liên bang Nga - một diễn biến khiến nhiều chuyên gia bất ngờ.
Giai đoạn thích nghi bắt đầu từ năm 2022 được kỳ vọng sẽ kết thúc vào cuối năm 2025 hoặc đầu năm 2026, dẫn tới một bức tranh kinh tế mới, đặc trưng bởi sự tái định hướng quan hệ thương mại đối ngoại, chủ yếu sang Trung Quốc và các quốc gia ở châu Á, Trung Đông và châu Phi.
Việc tái cấu trúc các mối liên kết thương mại này đã mở ra khả năng tiếp cận những thị trường và quan hệ đối tác mới.
Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Liên bang Nga, nhập khẩu dầu mỏ, than đá và ngũ cốc từ Liên bang Nga, đồng thời cung cấp thiết bị điện tử, máy móc và công nghệ số.
Ấn Độ cũng nổi lên như một đối tác then chốt khác; kể từ năm 2022, kim ngạch thương mại song phương đã tăng hơn sáu lần, và Liên bang Nga đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ tư của Ấn Độ với tổng kim ngạch 70 tỷ USD.
Liên bang Nga là nhà cung cấp đáng tin cậy cho lĩnh vực năng lượng của Ấn Độ, cung ứng hơn một phần ba lượng dầu nhập khẩu của nước này.
Liên bang Nga cũng đang tích cực mở rộng thương mại với các quốc gia Trung Á, với tổng kim ngạch hai chiều vượt 45 tỷ USD vào cuối năm 2024.
Đáng chú ý, tỷ trọng các giao dịch được thực hiện bằng đồng ruble đã đạt 48% tổng hoạt động nhập khẩu và 82% tổng hoạt động kinh tế đối ngoại.
Đón đọc kỳ cuối: Động lực từ sự tự chủ
Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc
In bài viết